Vasten gaat dieper dan tijd verschuiven
Vasten is bij christenen het bewust onthouden van voedsel of andere behoeften voor een bepaalde periode. Het wordt vaak gedaan om dichter bij God te komen, te bidden of spirituele kracht te zoeken. In de Bijbel komt vasten op meerdere plekken voor en wordt het gezien als een manier om je geest te versterken en je afhankelijkheid van God te tonen. Het gaat dus echt om het onthouden van iets, en niet slechts om het verplaatsen van een maaltijd.
Een bekend voorbeeld is Daniel, die volgens Daniel 10:2-3 drie weken vastte. Hij at alleen groenten en dronk water, zodat hij zich volledig kon richten op God en open kon staan voor visioenen en gebed. Jezus vastte veertig dagen en nachten in de woestijn, helemaal zonder voedsel, als voorbereiding op Zijn publieke bediening en als voorbeeld van totale afhankelijkheid van God. Ook Mozes vastte veertig dagen en nachten op de berg Sinaï voordat hij de tien geboden ontving, Elia vastte veertig dagen en nachten in de woestijn na zijn ontmoeting met God op de berg Horeb, en Esther en het volk Israël vastten drie dagen voordat Esther naar de koning ging om haar volk te redden. Vasten diende voor al deze figuren als middel voor geestelijke voorbereiding, gebed en toewijding.
Zelf heb ik ook ervaring met vasten. Zo vastte ik zeven dagen voor mijn vader en 25 dagen voor mijn neefje. Vandaag, na een week keelpijn en met mijn nieuwe status als hoge sopraan, voelt een week hoesten te lang. Eerst vroeg ik advies aan de dokter via een app, die melk en honing adviseerde tegen de kriebelhoest. Als veganist kan ik alternatieven nemen, maar ik wist dat dit de kriebelhoest alleen maar vervelender zou maken. Voor dit advies mocht ik 26 euro betalen, wat laat zien dat modern medisch advies niet altijd de snelste of beste oplossing biedt.
Daarom kies ik voor een natuurlijke methode: autofagie, het lichaamseigen proces waarbij beschadigde celonderdelen worden afgebroken. Het lijkt op vasten: je eet niets meer, en je lichaam gebruikt deze periode om zichzelf te reinigen. Tegelijk schakelt het lichaam over op ketose, waarbij vetten worden afgebroken tot ketonen die energie leveren. Dit proces ondersteunt niet alleen het energiemetabolisme, maar versterkt ook de effecten van autofagie.
Voor algemeen onderhoud is een dagelijkse pauze van zestien uur een goed startpunt. Voor diep celherstel en het afbreken van 'ziektedingen' adviseren experts soms langere periodes van vierentwintig tot achtenveertig uur. Na twaalf tot zestien uur begint de eerste lichte activatie van autofagie en de overgang naar ketose. Tussen achttien en vierentwintig uur neemt dit proces duidelijk toe en daalt de insulinespiegel, waardoor zowel de vetverbranding als de celopruiming effectiever wordt. Na vierentwintig tot achtenveertig uur wordt de celreiniging significant, immuuncellen worden actief gereinigd en het lichaam profiteert volledig van ketonen als energiebron. Bij perioden van achtenveertig tot tweeënzeventig uur bereikt het proces vaak een dieptepunt, waarbij stamcellen worden geactiveerd om nieuwe immuuncellen aan te maken, wat neerkomt op een echte reset van lichaam en metabolisme.
Wat gebeurt er rond die 72 uur?
Dit is een krachtig moment voor je lichaam. Onderzoek wijst uit dat rond de 72 uur het immuunsysteem een grote "reset" krijgt. Oude, beschadigde witte bloedcellen worden afgebroken en je stamcellen worden geprikkeld om nieuwe, gezonde immuuncellen aan te maken.
Op naar de 72 uur: geen eten, alleen water.