Laat mij die tas even dragen

Jaren geleden liep ik met een jongeling een lange trap af. Halverwege kwamen we een oude vrouw tegen die ons van bovenaf tegemoet liep. Ze had de eerste treden al genomen en sleepte een grote tas achter zich aan.

Ik vroeg de jongeling of hij haar wilde helpen.

"Nee," zei hij. "Zij hebben al die tijd fout gestemd. Daardoor bevindt ons land zich nu waar zij zich bevindt."

Ik begreep hem wel. Ik begrijp meestal meerdere kanten van een verhaal. Maar dat betekent niet dat alle kanten daarom ook gelijk hebben.

Ik heb de vrouw geholpen.

Vandaag deed ik boodschappen voor een oudere dame, ergens midden in de tachtig. Ze kan nauwelijks nog lopen. Voor mij is het een klein klusje: even boodschappen halen, hooguit een half uurtje van mijn tijd. Voor haar betekent het dat ze weer een tijdje vooruit kan.

Wat kost een mens dat nou?

Het is niet alsof iemand je vraagt om een half uur te planken.

Deze vrouw heeft haar leven in dienst van anderen gesteld. Ze is verpleegster geweest en heeft in een ziekenhuis gewerkt. Decennialang heeft ze voor andere mensen gezorgd. Ze heeft mensen geholpen op momenten dat ze kwetsbaar, ziek of bang waren.

Ik moest ineens denken aan die oude vrouw op die trap.

Als je zegt dat je opkomt voor je volk, je land en je cultuur, hoe kan het dan dat je een oude vrouw met een zware tas op een trap voorbijloopt?

Weet je eigenlijk wel wie zij is?

Weet je wat zij in haar leven heeft gedaan voordat je haar reduceert tot een leeftijd, een uiterlijk of misschien een vermeende politieke voorkeur?

Je weet het niet.

En misschien heeft ze daar wel helemaal nooit over nagedacht. De vrouw op de trap wist ik niets van haar politieke voorkeur. De vrouw voor wie ik vandaag boodschappen doe, heeft zich altijd afzijdig gehouden van de politiek.

Ik help ook een brandweerman van midden tachtig met het schrijven van brieven. Ik heb hem kennis laten maken met AI, dus ik verwacht eigenlijk dat hij het stokje binnenkort van mij overneemt.

Ook hij heeft zich nooit met politiek beziggehouden.

Maar deze man heeft tientallen jaren levens gered. Hij heeft branden bestreden, gevaar getrotseerd en mensen uit situaties gehaald waar de meesten van ons liever ver vandaan blijven.

Twee mensen op leeftijd.

Geen politieke activisten. Geen mensen die dagelijks op de barricaden stonden. Geen mensen die zich druk maakten over verkiezingsprogramma's of politieke partijen.

Gewoon mensen die hun leven hebben besteed aan het helpen van anderen.

Ik hoor vaak praat over het volk. Over ons land. Over onze cultuur. Over wie er wel en niet bij hoort. Over links en rechts, over schuld, over verval en over wie verantwoordelijk is voor de toestand waarin we terecht zijn gekomen.

En ondertussen kunnen we soms een oude vrouw met een zware tas op een trap voorbijlopen omdat we menen te weten aan welke kant van het politieke spectrum zij staat.

Dat vind ik een merkwaardige vorm van vaderlandsliefde.

Je hoeft het niet eens te zijn met iemand. Je hoeft haar politieke overtuigingen niet te delen. Misschien heeft ze inderdaad ooit gestemd op een partij waar jij een hekel aan hebt. Misschien heeft ze heel andere ideeën over de toekomst van het land.

Maar ze blijft een mens.

Sterker nog: misschien heeft zij meer voor dit land betekend dan de gemiddelde politieke schreeuwer ooit zal doen.

Misschien moeten we eerst eens kijken wat iemand doet.

Wie staat er klaar wanneer iemand ziek is?

Wie loopt een brandend gebouw in terwijl anderen eruit proberen te komen?

Daar zit voor mij veel meer waarde in.

Ik ben er bovendien steeds minder van overtuigd dat onze democratie werkelijk zo eenvoudig werkt als we onszelf graag vertellen en het stemmen daarom zo'n prominente plek heeft. In mijn eigen politieke periode merkte ik hoe moeilijk het was om buiten de heersende kaders te manoeuvreren. Een verkiezingsposter ophangen kon soms betekenen dat hij een paar minuten later alweer van de muur was getrokken. Een democratie waarin je vooral vrij bent zolang je binnen de grenzen van de heersende mening blijft, is geen democratie. Maar dat is eigenlijk een zijweg.

Het gaat mij om die oude dame. En om die verpleegster. En om die brandweerman.

Om al die mensen die hun leven hebben gegeven aan anderen zonder daar een politieke identiteit van te maken.

Misschien moeten we hen wat vaker zien.

Niet als links of rechts.

Niet als onderdeel van een verkiezingsuitslag.

Maar gewoon als mensen.

Want uiteindelijk wordt een samenleving misschien niet beter doordat we elkaar steeds harder vertellen wat er mis is met het land.

Misschien begint een betere samenleving veel eenvoudiger.

Met een oude vrouw op een trap.

Met een zware tas in haar hand.

En met iemand die besluit die tas even over te nemen.